یوسفی ‌اشکوری: نمی‌توان از رفسنجانی انتظار زیادی داشت

یوسفی ‌اشکوری: نمی‌توان از رفسنجانی انتظار زیادی داشت

در جریان اعتراضات گسترده اخیر به نتایج اعلام‌شده انتخابات ریاست جمهوری و حمایت صریح و قاطعانه آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی از این نتایج، شکاف در بالاترین سطوح قدرت و از جمله در نهادهای روحانیت نیز گسترش یافته است. اکنون بار دیگر و به طور جدی‌تر مسأله درآمیزی دین و دولت و عواقب سیاسی و اجتماعی آن زیر ذره‌بین قرار گرفته و روحانیت ایران از مراجع مذهبی منتقد حکومت گرفته تا نهاد های مذهبی سهیم در قدرت، ناگزیر از پاسخ تازه ای به این مسأله شده‌اند.

در گفت و گویی با حسن یوسفی اشکوری، پژوهشگر مسائل دینی، ابتدا این مسأله را مطرح می کنم که با توجه به این‌که نگاه به رابطه‏ی دین و قدرت سیاسی یا دین و دولت، سال‌هاست که از بحث‏های مهم در جامعه‏ی سیاسی ایران بوده است، تأثیرگذاری این بحث را در رویدادهای مربوط به انتخابات اخیر ریاست جمهوری و اعتراضات گسترده‏ی مسالمت‏آمیزی که صورت می‏گیرد، چگونه ارزیابی می‏کند؟

بحث رابطه‏ی نهاد دین و نهاد حکومت، بحثی دیرینه است و از گذشته در این باره صحبت‏های فراوانی شده است. از آن جایی که اسلام در قیاس با ادیان دیگر، دینی تقریباً سیاسی و اجتماعی است، از صدر اسلام این بحث مطرح بوده است. به خصوص این‌که پیامبر این دین، حضرت محمد، خود ۱۰ سال در رأس یک حکومت در مدینه قرار داشته است.

ولی در عین حال تا دوران اخیر، بحث رابطه‏ی دین و دولت، بحثی بیشتر نظری بود و در عمل چندان مورد توجه نبود. چرا که بعد از پیامبر، جدایی دین از نهاد حکومت تا حدود زیادی به رسمیت شناخته شده بود و کم و بیش هم اجرا می‏شد. هر چند که نام رهبران جهان اسلام «خلیفه» یعنی جانشین پیامبر بود. در ایران هم از زمان صفویه، نهاد سلطنت پدید آمد که بیشتر تداوم نهاد سلطنت ایران‌شهری گذشته بود.

بعد از مشروطه، بحث رابطه‏ی دین و دولت، کمی جدی‌ترشد. ولی با نظریه‏پردازی کسانی چون نایینی و آخوند خراسانی، باز نهاد دین (روحانیت) و نهاد حکومت از هم تفکیک شدند.

در جریان انقلاب اسلامی ایران، آمیختگی دین و حکومت خیلی جدی شد و در نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی آن با مدل «ولایت مطلقه‏ی فقیه» تقریباً دین و حکومت چنان با هم آمیخته شد که دیگر به سادگی نمی‏توان آن‏ها را از هم تفکیک کرد.

با وجود این، بخش زیادی از علمای سنتی ما، هم‏چنان به همان نظریه‏ی دیرین شیعی وفادار ماندند و حکومت دینی را در زمان غیبت ناممکن شمردند. عده‏ای از روحانیون هم به مدل ولایت فقیه روی آوردند و از مؤسسان یا حامیان نظام جمهوری اسلامی مبتنی بر ولایت فقیه شدند.

در مقابل، در ۱۵ سال اخیر، بخشی از روشنفکران دینی باز به تفکیک نهاد دین از حکومت روی آوردند. الان هم در ایران، تقریباً، هیچ نواندیش مسلمان یا روشنفکر مسلمانی را نمی‏شناسم که به حکومت مذهبی، به معنای متعارف آن، چه از نوع ولایت فقیه و چه از نوع غیر ولایت فقیه آن معتقد باشد. امروز کم و بیش، همه به جدایی نهاد دین از حکومت باور دارند.

این بحث در طول این ۳۰ سال هم مطرح بوده. اما همان‏گونه که آقای میرحسین موسوی هم در اطلاعیه‏ی اخیرش مطرح کرد، این انتخابات مشکلات، بن‏بست‏ها و موانع نظام جمهوری اسلامی را به خوبی نشان داد. فکر می‏کنم یکی از پی‏آمد‏های تحولات اخیر، انتخابات و موضع‌گیری‌های نسبت به آن، پیش کشیده شدن همین مسأله‏ی نوع رابطه‏ی دین و حکومت است.

به عبارت دیگر، این مسایل سبب شد که بحران ایدئولوژیک و بحران ساختاری در نظام جمهوری اسلامی علنی شود. به خاطر این‌که از یک سو مردم با معیارهای جمهوریت در انتخابات شرکت کردند؛ هرچند آن هم بسیار محدود شده بود و مردم مجبور بودند به یکی از چهار کاندیدای تأیید صلاحیت‌شده رأی بدهند؛ اما در عمل مردم به فردی رأی دادند که تصور عمومی این است و شواهد هم نشان می‏‏‏‏دهد که بیشترین رأی را آورده و انتخاب شده است. اما ولی فقیه و نظام حاکم پشت سر کاندیدایی که در واقع رأی نیاورده، ایستادند و رأی او را چند برابر اعلام کردند. بعد هم رهبر نظام در برابر اکثریت مردم ایستاد.

این بحران، الان خود را علنی کرده است و فکر می‏کنم این بحث در تحولات آینده، هم از بعد نظری و هم از بعد عملی و سیاسی، بیش از پیش خود را آشکار خواهد کرد.

برای روحانیون، بحث انتخاب بین مصالح نظام دینی و مصالح جامعه مطرح است. می‏دانیم که بخشی از روحانیون منتقد، هر چند بیشتر به صورت انفرادی، در جریان رویدادهای اخیر وارد عرصه شدند و از حق مردم برای نظردهی، اعتراض و بازبینی صندوق‏های رأی دفاع کردند. ولی تشکل‏های روحانی، از جمله «روحانیت مبارز» و «روحانیون مبارز» محافظه‏کارانه‏تر وارد مسأله شدند. این مسأله که در چشم‌انداز نزدیک، روحانیت ایران بین مصالح جامعه و مصالح نظام و حتی مصالح دین بتوانند تفکیک بیشتری قائل شود و روی بیاورد به این‌که مصالح نهاد دین را در جدایی دین از دولت بداند، چه قدر محتمل است؟

به طور کلی نهاد روحانیت شیعه، حتی تا حدودی در اهل سنت، نهادی محافظه‏کار است. در گذشته هم چنین بوده است و روحانیون، به خصوص آن‏هایی که از علما و روحانیون سنتی به شمار می‏آیند، کم‏تر در تحولات سیاسی وارد می‏شوند و اظهار نظر صریح می‏کنند. البته، دوران خاص انقلاب تا حدودی استثنا است. ولی به هر حال روحانیت ما چه از جناح سنتی و چه از جناح نوگراتر و مدرن‏تر هم باشد، محافظه‏‏کارند و نظر نهایی خود را به سادگی ابراز نمی‏کنند.

بعد از پیروزی انقلاب، همان‏طور که اشاره شد، بخش عمده‏ای از روحانیون سنتی، هم‏چنان به عقیده سنتی‏شان وفادار ماندند و در حکومت دخالتی نکردند. بعضی‏هایشان مطلقاً اظهار نظری نکردند. بعضی‏ها هم با احتیاط در ارتباط با جمهوری اسلامی، نظراتی دادند‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏؛ یا تأیید کردند و یا گاهی انتقاد کردند.

درسال‏های اخیر، به خصوص بعد از روی کار آمدن دولت آقای احمدی‏نژاد، رابطه‏ی روحانیت و حکومت تا حدودی رابطه‏ی منسجم و هماهنگی مثل گذشته نبود. به عبارت دیگر، در این دوره، دولت از روحانیت فاصله گرفت و همین‏طور هم از سوی روحانیت، این فاصله ایجاد شد.

ولی در جریانات اخیر، بخشی از روحانیون از مردم یا از خواسته‏ها و مطالبات مردم و دو کاندیدایی که معترض بودند حمایت کردند. اما بخش محافظه‏کارترش، چندان صریح موضع نگرفت.

اما آن‏چه که شواهد نشان می‏دهد و می‏توان آن را با دلایل و قراین مختلفی نشان داد، این است که روحانیت فعلی، حتی آن سنتی‏ها هم از دولت نهم، به خصوص از شخص رییس دولت چندان راضی نبودند و در این انتخابات هم کم و بیش منتقد هستند؛ هر چند خیلی صریح اظهار نظر نکردند.

اساساً در روحانیت، تشکل‏های واحد سراسری نداریم؛ بلکه در درون آن، طیف‏ها و جریانات مختلف وجود دارد و عمدتاً به خصوص در سطح مراجع، بیشتر افراد هستند که سخن می‏گویند و افکار و اندیشه‏های شخصی‏شان را بیان می‏کنند.

ولی به نظر می‏رسد و پیش‏بینی من این است که با توجه به سیر تحولات در آینده، دولت دهم با بحران‏های جدی بیشتری مواجه خواهد شد. این دولت از ناحیه‏ی اکثریت مردم که به رییس دولت دهم رأی ندادند و به دو کاندیدای دیگر رأی دادند، همین‏‏‏‏طور خود دو کاندیدا و تشکل‏های روحانی و غیر روحانی حامی آنان، مانند «مجمع روحانیون مبارز تهران»، «مجمع محققین حوزه‏ی علمیه‏ی قم» و هم‏چنین شخصیت‏های بسیار برجسته‏ای مثل آیت‏الله طاهری اصفهانی، آیت‏الله منتظری، آیت‏الله صانعی، آقای عبدالله نوری و … فاقد وجاهت قانونی و وجاهت شرعی است و دچار بحران خواهد بود.

الان بحران، بحران مشروعیت است؛ برای این دولت و همین‏طور کل نظام جمهوری اسلامی.
تصور من این است که در تحولات آینده که این دولت با بحران‏های بیشتری مواجه خواهد بود، مواضع روحانیون نسبت به دولت و کل حاکمیت منتقدتر خواهد بود و بحث دین و دولت و نوع رابطه‏ی این دو جدی‏تر می‏شود. به نظر می‏رسد که سیر تحولات در جمهوری اسلامی، از همان آغاز تا الان و از الان به بعد، به سوی تقویت نظریه‏ی جدایی دین از حکومت خواهد بود.

می‏خواهم به نقش کلیدی تعدادی از روحانیون، به ویژه در شرایط سیاسی کنونی ایران اشاره کنم؛ روحانیونی که در مرکز قدرت هستند و در درجه‏ی اول، نقش آقای هاشمی رفسنجانی. بعد از این روی‏دادها احتمال داده می‏شد که آقای رفسنجانی با توجه به این‌که ریاست مجلس خبرگان و هم‌چنین ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را دارد، از نفوذش استفاده کند و روحانیت به ویژه روحانیونی را که نقش مهمی در قدرت دارند، به سوی یک سری تغییرات در ساختار قدرت بکشاند. از جمله مطرح می‏شد که ایشان برای تشکیل مجلس خبرگان رهبری تلاش کرده ولی موفق نشده است؛ یا این‌که چند جمعه‏ی متوالی ایشان در نماز جمعه شرکت نکرده‏ است و جامعه به این حرکت، به عنوان نوعی اعتراض نگاه می‏کند. اساساً این انتظار از آقای رفسنجانی که پیش‏‏گام تغییری در ساختار قدرت باشد، چه قدر واقع‏بینانه است؟ فکر می‏کنید که بر مواضع او تردید غالب است یا این‌که در حال انجام اقداماتی است که هنوز برآمد نکرده است؟

آن چه که مسلم است، آقای هاشمی رفسنجانی از معترضان بسیار جدی به آقای احمدی‏نژاد و دولت او است که از چهار سال پیش آغاز و به تدریج، به ویژه در دوران تبلیغات انتخاباتی، با افشاگری‏ها و بی‏پروایی‏های آقای احمدی‏نژاد، آن‏ هم در رسانه‏ی ملی، علنی شده است.

آقای رفسنجانی به شدت معترض و مخالف است و حال که این پرده‏ها هم برداشته شده و حریم‏ها شکسته شده است، در مخالفت خود با دولت فعلی هیچ تردیدی ندارد. به اضافه‏ی این‌که انتخابات رسوایی برگزار شد و چنین تأییدیه‏های محکمی از این انتخابات فاقد وجاهت قانونی و کودتاگونه صورت گرفت.

طبیعی است که آقای هاشمی به شدت ناراضی و ناخرسند است؛ هم به اعتبار دفاع از شخصیت فردی خود و هم به اعتبار دفاع از طیف هم‏فکران و تا حدودی هم‏پیمانانش. چون در این انتخابات، آقای هاشمی در طیف اصلاح‏طلبان قرار گرفت و به طور تقریباً روشنی از آقای موسوی حمایت می‏کرد. بنابراین مردم انتظار دارند که ایشان هم به عنوان دفاع از خود و هم دفاع از نظام جمهوری اسلامی و هم‏پیمانانش که مهم است، اقدامی بکند.

اما به نظر من، ایشان نمی‏تواند کار زیاد جدی و مؤثری انجام بدهد. چرا که در موقعیت بسیار دشواری قرار گرفته است. اگر بخواهد مانند آقای طاهری اصفهانی و آقایان مراجع معترض قم، موضع رسمی بگیرد، با دو سمت بسیار مهمی که در ساختار نظام جمهوری اسلامی دارد، با موقعیت ویژه‏ای که نزد رهبری دارد، دچار مشکل خواهد شد.
اگر موضع صریح و روشن منتقدانه‏ای بگیرد، باید از سمت‏های خود استعفا بدهد یا اساساً کنارش خواهند گذاشت. سرنوشت آینده‏اش نیز بسیار تاریک خواهد بود و مشکلات خیلی جدی برای خودش و برای کل نظام به وجود خواهد آمد.

اگر بخواهد به آن طرف بپیوندد و انتخابات را تأیید کند و مانند گذشته، حداقل صورت ظاهر را حفظ کند، با مواضع ایشان و با انتظاری که از او هست، سازگار نیست. این وضعیت دوگانه‏ی سکوت اعتراضی یا در خط بینابین حرکت کردن هم، نمی‏تواند چندان ادامه پیدا کند.

۱۵-۱۰ روز دیگر، زمان تنفیذ حکم ریاست جمهوری است و آقای هاشمی باید روشن کند که در چنین جلسه‏ای شرکت می‏کند یا خیر. کسانی مثل آقای موسوی یا کروبی و ... اعلام کرده‌اند که شرکت نخواهند کرد. ولی آقای هاشمی اگر شرکت نکند، به معنای مخالفت جدی و مقابله با رهبری و نظام تلقی خواهد شد و اگر شرکت کند، بازهم پیامدهای خاص خود را خواهد داشت.

این‌که گفته شده آقای رفسنجانی می‏خواسته با مجلس خبرگان صحبت کند، آنان را قانع کند و بحث عزل رهبری و شورایی شدن رهبری مطرح بود، این‏ها هم در شرایط فعلی، به نظر من یک مقدار آرمان‏گرایانه است. ساختار نظام جمهوری اسلامی به گونه‏ای است که به هیچ وجه، اجازه‏ی عزل رهبری را با عنوان عدم صلاحیت نمی‌دهد. شورایی شدن هم باز دچار مشکلاتی است. به هر حال جمع‏بندی من این است که آقای هاشمی رفسنجانی کارآیی چندانی ندارد و نمی‏تواند نقش مؤثری داشته باشد.

ولی با همه‏ی این حرف‏ها، چنین می‏شود تصور کرد که آقای هاشمی سرانجام به نوعی سازش می‏رسد و برای حفظ ظاهر هم که شده، سکوت خواهد کرد. اما این به معنای آن نیست که این بحث‏ها در آینده، جدی نشود یا آقای هاشمی رفسنجانی نتواند نقش‏های جدی‏تری در آینده بازی کند.

فعلاً شرایط بسیار حاد و بحرانی‏ است. فکر می‏کنم آقای هاشمی مثل همیشه سعی می‏کند از این بحران هم عبور کند و با سکوت و آرامش این مرحله را پشت سر بگذارد تا در فرصت مناسبی در آینده، بتواند مخالفت‏های خود را با دولت احمدی‏نژاد به شکل دیگری ابراز کند و یا اگر در ارتباط با رهبری، بنا است تصمیم‏گیری شود، با زمینه‏سازی‏ها و مقدماتی که لازم دارد، بتواند در شرایط دیگری، کاری انجام بدهد.

در چشم‏انداز کوتاه‌مدت، نه می‏توان از آقای هاشمی رفسنجانی انتظار زیادی داشت و نه ایشان حاضر است دست به ریسک بزرگی بزند که به مرگ و زندگی او مربوط است. فکر می‏کنم شرایط فعلی آن قدر حاد است که اگر ایشان بخواهد با رهبری و نظام مقابله کند، به مرگ سیاسی و احتمالاً فیزیکی او منجر خواهد شد.

مسأله‏ی دیگر، نقش خود آقای خامنه‏ای به عنوان رهبر جمهوری اسلامی و رابطه‏ی او با منابع قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. برخی تحلیل‏گران معتقدند که تأثیرپذیری ایشان به‏ویژه از فرمانده‌ان سپاه که دارای نفوذ زیادی در سطوح بالای قدرت هستند، زیاد است. برخی هم اعتقاد دارند که این روند برعکس است؛ یعنی هنوز نفوذ شخص آقای خامنه‏ای، به عنوان ولی فقیه و قشری از روحانیون بر فرمانده‌ان نظامی و پاسداران بسیار زیادتر از آن است که تأثیرپذیری تعیین‌کننده‏ای از این محافل داشته باشند. ارزیابی شما در این زمینه چیست؟

واقعیت این است که اطلاعات خیلی دقیق و معینی از این نوع روابط یا مسائل پشت پرده‏ی آن ندارم. ولی به نظر می‏رسد که با گذشت زمان، به خصوص در دولت آقای احمدی‏نژاد، به دلیل کمک‏هایی که آقای احمدی‏نژاد از نظر اقتصادی و سیاسی کرده است، نیروهای نظامی قدرت بیشتری پیدا کردند.

بسیاری از سرداران سپاه یونیفورم نظامی‏شان را کنار گذاشته‏اند؛ آمده‌اند وزیر، وکیل، استاندار و یا فرماندار شده‌اند. هم‏چنین کمک‏های اقتصادی فراوانی به نهاد سپاه، نیروهای بسیج، مساجد و نیروهایی که به نوعی با نهادهای قدرت جمهوری اسلامی در پشت و یا پیش صحنه ارتباط دارند، شده است.

این نیروها قدرت زیادی پیدا کرده‌اند و قطعاً این قدرت در رهبری هم بیش از گذشته نفوذ دارد و احتمالاً این نقش در انتخابات اخیر هم بسیار مؤثر بوده است. چرا که بسیاری از فرماندهان عالی سپاه (نمی‏خواهم بگویم همه‏ی آن‏ها) همین‏طور نماینده‏ی ولی فقیه در سپاه، از حدود یک سال پیش، بارها و بارها در سخنان رسمی‏شان و به طور علنی‏، از احمدی‏نژاد حمایت می‏کردند و نسبت به تغییر او، رأی نیاوردن و انتخاب نشدنش هشدار می‏دادند.

همه‏ی این‏ها نشان می‏دهد که آن‏ها عزم‏شان جزم بود که آقای احمدی‏‏نژاد را ابقا کنند. چرا که مطابق با مصالح آن‏ها بود. قطعاً آن‏ها در تصمیم فرماندهی کل قوا هم تأثیر دارند و خود آقای خامنه‏ای هم به عنوان ولی فقیه، فرمانده‏ی کل قوا، از نظر قانونی و شکلی روی آن‏ها تأثیر دارد.

این تأثیر و تأثر متقابل و روابط متقابل، قطعاً برقرار است. اما این‌که کدام یک از این‌ها گروگان دیگری است و کدام یک از این‏ها، به خصوص در تحولات اخیر، نقش فائقه داشته، دقیقاً برای من روشن نیست و نمی‏توانم در این زمینه، اظهار نظر دقیق و روشنی داشته باشم.

رادیو زمانه – حسین علوی


لغو پی در پی سفرهای خارجی احمدی نژاد

لغو پی در پی سفرهای خارجی احمدی نژاد

اجلاس سران کشورهای غیر متعهد از فردا چهارشنبه بیست و چهارم تیر ماه در شهر ساحلی شرم الشیخ مصر با شركت سران ‪ ۱۱۸كشور عضو و ‪ ۱۷كشور عضو ناظر برگزار مي‌شود.

براساس برنامه پیش بینی شده قرار بود محمود احمدی نژاد در این اجلاس شرکت کند اما بدون هیچ توضیحی سفر وی لغو و منوچهر متکی که از روز دوشنبه این هفته به منظورشرکت در نشست وزیران خارجه کشورهای عضو جنبش غیر متعهد ، تهران را به مقصد شرم الشیخ در مصر ترک کرده بود جایگزین او شد .

جمهوری اسلامی ایران نامزد تصدی یکی از دو سهمیه غیردائمی کشورهای آسیایی در شورای امنیت سازمان ملل متحد است ، با توجه به حضور سران 38 کشور آسیایی ، 53 کشور آفریقایی و 26 کشور از حوزه های آمریکای لاتین و کارائیب و بلاروس و شرکت عبدالله گل رییس جمهور ترکیه ، موقعیت مناسبی برای دستیابی به این خواسته می توانست فراهم شود که با سرکوب و بازداشت سران احزاب مخالف و تظاهر کنندگان خیابانی معترض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ، ایراد اتهام مداخله به غرب و رسانه های خارجی ، ایجاد محدودیت در فعالیت خبرنگاران خارجی در ایران ، بازداشت 1 کارمند ایرانی سفارت بریتانیا در تهران به اتهام اقدام بر علیه امنیت ملی به نظر ازدست رفته می رسد .

اما رجب صفراف کارشناس مسایل ایران در روسیه معتقد است ، ایران با توجه به عضویت 118 کشور در جنبش غیر متعهد ها و حق داشتن نماینده ای در شورای امنیت و اعتبار بالای ايران در ميان کشورهاي عضو جنبش غيرمتعهد، از شانس زيادي براي کسب حمايت اين کشورها براي عضويت در شوراي امنيت سازمان ملل متحد برخوردار است .

ایشان در گفتگو با بخش روسي راديو بي بي سي عضویت غیر دائمی ایران به عنوان نماینده جهان اسلام را عادلانه می داند و با انتقاد از عملکرد شوراي امنيت سازمان ملل متحد از اصرار ايران برای تغییر در شورای امنیت به منظور بهبودي عملکرد آن خبر می دهد .

وی ایران را داراي سياست مستقل دانست و اظهار داشت : " ايران نيز همانند روسيه خواستار اصلاحات جدي در شوراي امنيت سازمان ملل متحد است " .

بر اساس گزارش رادیو بین المللی فرانسه مقامات مصری که پس از پایان دوره ریاست کوبا برغیر متعهدها در تیر ماه ریاست دوره ای این سازمان را برعهده خواهد گرفت حاضر به رعایت پروتکل استقبال رسمی از محمود احمدی نژاد نشده اند .

پیش از این نیز یک وکیل دعاوی مصری از محمود احمدی نژاد به اتهام عدم مشروعیت و اهانت به صحابه پیامبر در جریان مبارزات انتخاباتی به دادستانی کل مصر شکایت کرده بود .

ممدوح اسماعیل وکیل مشهور مصری که به گروهای اسلامی مصر تعلق دارد در دادخواست خود از مقامات قضائی مصر خواسته بود که مانع ورود احمدی نژاد برای شرکت در اجلاس سران کشورهای غیر متعهد در شهر ساحلی "شرم الشیخ" مصر شود .

ممدوح اسماعیل با تهیه یک سی دی از سخنان احمدی نژاد درمبارزات انتخاباتی اخیر مدعی شده است که وی به صحابه پیامبر توهین کرده است بنابراین نمی تواند به عنوان یک رئیس دولت از تشریفات و مصونیت های سیاسی بین المللی برخوردار شود و پس از حضور در خاک مصر باید دستگیر یا ممنوع الخروج شود .

منبع : وبلاگ با مردم



قطعه 257 بهشت زهرا پیکر سهراب اعرابی را در آغوش کشید

قطعه 257 بهشت زهرا پیکر سهراب اعرابی را در آغوش کشید

مرغ باغ ملکوتم نیم از عالم خاک

چند روز قفسی ساخته اند از بدنم

امروز قطعه 257 بهشت زهرا پیکر سهراب اعرابی فرزند ایران و یکی از هزاران شهید راه آزادی را در آغوش کشید . مراسم خاکسپاری سهراب اعرابی در حالی برگزار شد که زمان و مکان فوت او همچنان در ابهام است .

به گفته یکی از مادران صلح و از دوستان مادر سهراب تاریخ فوت شهید اعرابی بیست و هشت خرداد ماه اعلام شده است در صورتی که واقعه تیر اندازی پایگاه بسیج مقداد به طرف مردم در پایان راهپیمایی آرام و صلح‌آمیزی میدان انقلاب تا میدان آزادی در تاریخ بیست و پنجم خرداد ماه اتفاق افتاد و زمان تحویل پیکر آن شهید به پزشکی قانونی کهریزک بیست ونهم خرداد ماه اعلام شده است .

کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران با انتشار بیانیه ای در مورد کشته شدن سهراب اعرابی و به پنهان نگه داشتن خبرهای مربوط به گمشدگان اعتراض کرد.

هادی قائمی؛ سخنگوی کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران خواستار تحقیق مستقل و یک پاسخگویی کامل در باره علت مرگ سهراب اعرابی و پیگیری مناسب توسط قوه قضائیه شد و اظهار داشت : " اگر سهراب در اثر تیراندازی در روز 25 خرداد ماه در خیابان کشته شده است، چرا جسد او در روز 29 خرداد ماه تحویل پزشکی قانونی شده است؟ " .

قائمی تاکید کرد که این تحقیق باید روشن کند که مقامات منتظر چه چیزی بودند و چرا این همه مدت طول کشید تا به مادرسهراب خبر مرگش را بدهند.

روز شنبه بیستم تیرماه خانم پروین فهیمی یکی از اعضای گروه مادران صلح و مادر سهراب اعرابی به همراه پسر دیگرش به دادگاه انقلاب می‌روند. آنجا یکی از کارمندان به آنها می‌گوید، به آگاهی شاهپور بروید. و در آگاهی شاهپور انتظار ۲۸ روزه‌ی مادر به سر می‌آید، تعدادی عکس همه آرام خوابیده‌اند و دوازدهمین آنها سهراب است .

همچنین امروز سایت نوروز از کشته شدن جوان دیگری به نام یعقوب براویه خبر داد

براساس این گزارش یعقوب بروایه، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته نمایش در دانشکده هنر ومعماری دانشگاه تهران، روز چهارم تیر ماه توسط نیروهای بسیج از بام مسجد لولاگر مورد اصابت گلوله قرار می گیرد و از ناحیه سر مجروح شده و بلافاصله توسط دوستانش به بیمارستان لقمان انتقال می یابد اما به رغم تلاش پزشکان برای حفظ جان وی، در نهایت دچار مرگ مغزی شده و به شهادت می رسد .

یعقوب بروایه 27 ساله اهل اهواز متولد تیرماه 1361 ، فرزند دوم یک خانواده پنج نفری است که در زمان مداوا تحت کنترل کامل ماموران قرار داشته و پس از فوت توسط ماموران امنیتی به محل نامعلومی برده شده و سرانجام بعد از ٤٨ ساعت به خانواده او اطلاع می دهند که پیکر یعقوب به خاک سپرده شده است.
گفته می شود ماموران از خانواده او تعهد گرفته اند که از هرگونه اطلاع رسانی و برگزاری مراسم برای او خودداری کنند.
نبود فضای سالم و شفاف اطلاع رسانی در مورد بازداشت شدگان و فوت شدگان حوادث یک ماه گذشته و در برخی موارد فشار ، تهدید و ممانعت مقام های امنیتی و وعده‌های مسئولان قضایی به خانواده ها سبب نگرانی بسیاری از خانواده ها فعالان حقوق بشر شده است .
در تازه ترین خبری که بر خروجی خبرگزاری ها قرار گرفته است خبر بازداشت مهدی مهدوی آزاد مدیر مسئول پایگاه خبری "شهاب نیوز" و مدیرمسئول سابق پایگاه خبری" آفتاب‌ نیوز" در تاریخ دوم تیر ماه است .

خانواده مهدوی آزاد که برای کاهش حساسیت و شرایط بازداشت مهدوی و بر اساس برخی پیگیری‌ها و وعده‌های مسئولان قضایی در زمینه آزادی قریب‌الوقوع او ، همانند خانواده‌های ده‌ها تن از بازداشت شدگان اخیر ترجیح داده بودند خبر بازداشت وی را منتشر نکنند .

سایت شهاب ‌نیوز که از سایت‌های حامی مهندس میرحسین موسوی و یکی از معدود سایت‌های داخلی بود که اخبار مربوط به اعتراضات آرام مردمی، بیانیه‌های آقایان موسوی ، کروبی ، خاتمی و اخبار مربوط به بازداشت‌ها و سرکوب‌های گسترده و ناآرامی‌های وسیع در تهران و شهرهای بزرگ را در حد توان خود تا صبح سه‌شنبه دوم تیرماه تحت پوشش ‌داشت از ظهر همان روز با بازداشت مدیر مسئول آن غیر فعال و تنها دو خبر مربوط به بیانیه واحد جرایم سایبری سپاه و دیگری مربوط به اظهارات احمدی‌نژاد را روی سایت قرار داد و از شامگاه چهارشنبه 17 تیرکاملاً غیرقابل دسترس شد .

بر این اساس بیم آن می رود تمام پسوردها و کدهای عبور سایت شهاب ‌نیوز در اختیار افراد غیر مسئول قرار گرفته است .

منبع : با مردم

تشیع پیکر سهراب اعرابی فردا 22 تیر برگزار می شود

خبرگزاری هرانا : مراسم تشییع پیکر سهراب اعرابی جوان 19 ساله، فردا مورخ 22 تیرماه ساعت 8 صبح مقابل غسالخانه ی بهشت زهرا برگزار می شود.قابل ذکر است که قاضی مربوطه مخالفتی با برگزاری مراسم تشییع نداشته است.
به گفته ی یکی از منابع مطلع قاضی پرونده عنوان داشته است، سهراب به ضرب گلوله و در تجمع میدان آزادی کشته شده و یکی از هفت نفری هست که در تیراندازی یکی از نیروهای بسیج به سمت مردم جان باخته، تا کنون هویت سه تن از این هفت نفر شناسایی شده است. هر چند منابع دیگری از جان باختن وی در زمان بازداشت در زندان اوین خبر داده اند.

ضمنا مراسم ختم آقای سهرابی در منزل شخصی این خانواده به آدرس : آپادانا - خیابان نرگس - بلوک 36 - ورودی سوم - طبقه ی 5 با دعوت عموم برگزار می شود.

نام سهراب اعرابی ، علت فوت اصابت گلوله

نام سهراب اعرابی ، علت فوت اصابت گلوله

جسد سهراب اعرابی 19 ساله دانش آموز سال آخر دبیرستان امروز یکشنبه 21 تیر تحویل خانواده اش شد .
بر اساس اخبار منتشر شده پزشکی قانونی جمهوری اسلامی اصابت گلوله را دلیل قتل سهراب اعرابی و زمان حادثه را بیست و پنجم خرداد ماه 1388 تشخیص داده است .
به گفته خانواده‌ی اعرابی ، سهراب اعرابی از روز 25 خرداد در جریان تظاهرات مسالمت‌آمیز در تهران مفقود شده و آن‌ها ظرف این مدت با دست داشتن عکس او به زندان اوین مراجعه و در پی کسب اطلاع از وضعیت وی بوده‌اند.
آن‌ها همچنین به تشخیص هویت پزشکی قانونی تهران مراجعه و در آلبوم اجساد 19 تا 20 ساله به جستجوی وی پرداختند. آن‌ها می‌گویند تمام این مدت اطلاعی از وضعیت وی نداشته‌اند. صبح دیروز خانواده‌ بار دیگر به پزشکی قانونی مراجعه و وی را در آلبوم عکس افراد 25 تا 30 ساله یافتند.
بنابر بر گزارش تٱیید نشده ای بر روی بدن سهراب اعرابی آثار شکنجه دیده شده است.
سهراب اعرابی فرزند آمنه خاتون فهیمی از اعضای گروه مادران صلح ایران است .
همچنین پایگاه خبری روزآنلاین از فعالیت های انتخاباتی سهراب اعرابی و شرکت در تظاهرات اعتراضی 25 خرداد خبر داده است و زمان دستگیری او را سی ام خرداد اعلام کرده است .
بنا بر گزارش روزآنلاین :" بعد از پيگيريهاي پي در پي سه روز بعد خانواده بخصوص مادرش متوجه مي شوند كه وي در زندان اوين است. مادر اين جوان در روز سه شنبه 16 تير با گذاشتن كفالت در دادگاه انقلاب هر روز بعد از ظهر منتظر آزادي فرزند ش بود. با وجود اين كه اين مي دانست كه فرزندش در زندان اوين است ولي خيلي نگران بود و مي گفت مي ترسم بچه ام را بكشند. اين مادر عكسي از فرزندش تهيه كرده بود و به هر زنداني كه آزاد مي شد عكس عزيزش را نشان مي داد و از آنها مي پرسيد كه آيا او را مي شناسند و يا در زندان ديده اند؟ او مي گفت به هر كجا و هر كسي مراجعه مي كنم جواب نمي دهند و ميگويند صبر كن آزاد مي شود. اين مادر كارش از صبح تا شب جلو زندان ماندن شده بود تا اينكه يك دفعه از طرف قاضي مر تضوي خبر آمد كه سهراب اعرابي در زندان درگذشته است، خانواده اش را خبر كنيد تا جنازه فرزندشان را تحويل بگيرند " .
این در حالی است مهدی کروبی نامزد معترض به نتایج دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران، با ارسال نامه ای سرگشاده از آیت الله شاهرودی رییس قوه قضاییه خواستار آزادی تمام بازداشت‌شدگان حوادث پس از انتخابات شد و اعلام کرد که دادستانی تهران به ابزاری جهت سرکوب معترضان قانونی به نتیجه انتخابات تبدیل شده است.
مهديه محمدي همسر دكتر احمد زيد آبادي دبيركل سازمان دانش آموختگان ايران(ادوارتحكيم وحدت) نیز در نامه اي سرگشاده خطاب به رييس قوه قضاييه ايت الله شاهرودي اظهار داشت : " نزدیک به یک ماه از زمانی که عده ای ناشناس که خود را پیک موتوری نامیدند همسر اینجانب آقای احمد زید آبادی را شبانه و بدون ارائه هرگونه برگ جلب، در مقابل چشم فرزندان خردسالش ربوده اند می گذرد و هنوز هیچیک از نهادهای مسئول زحمت پاسخگویی درباره وضعیت ایشان را به خود نداده اند. علی رغم مراجعات مکرر اینجانب، برادر همسرم و وکیل آقای زید آبادی به دادگاه انقلاب،تنها پاسخی که دریافت کرده ایم آن است که «ما اصلا چنین کسی را نمی شناسیم» و «پرونده ایشان هیچ ارتباطی به ما ندارد! " .
خانواده های محمد علی ابطحی، محمدجواد امام، محسن امین زاده، علی تاجرنیا، سید مصطفی تاج زاده، سعید حجاریان، جهانبخش خانجانی، علی اصغر خدایاری، عبدالله رمضان زاده، سعید شیركوند، محسن صفایی فراهانی، سید شهاب الدین طباطبایی، محسن میردامادی، بهزاد نبوی، صادق نوروزی، مجید نیری و... در نامه ای به مراجع تقلید و علما که در سایت نوروز منتشر شده است اعلام کرده اند: اخبار ناگواری از تشدید فشارها برای پذیرش اتهامات ناروا و ساخته و پرداخته اذهان بیمار بر زندانیان می رسد. بر اساس آنچه برخی اخبار حكایت می كند، حال برخی از عزیزان دربند رو به وخامت نهاده و این مساله با توجه به ممانعت مسئولان امر از تماس و دیدار ایشان با خانواده های خود بر شدت نگرانی ها افزوده است.
بر اساس آخرین خبرها و اعلام دادستانی تهران 197 شهروند در تاریخ 18 تیر ماه در شهر تهران بازداشت شده اند که علاوه بر زندان اوین بسیاری از آنان به کمپ کهریزک منتقل شدند و موج بازداشت فعالان و معترضان به نتیجه انتخابات همچنان ادامه دارد .
در گزارش تفصیلی مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران که در تاریخ 14 تیر ماه 88 منتشر شده است اسامی جان باختگان وقایع اخیر به شرح ذیل است :
1. حسين طهماسبي، 25 ساله در جريان تجمعات اعتراضي روز دوشنبه 25 خرداد ماه در خيابان نوبهار كرمانشاه مورد حمله‌ي مأموران مسلح وابسته به دولت قرار گرفته و در اثر ضربات وارده جان خود را از دست داد.

2. بهمن جنابی 20 ساله، شاغل در مغازه نصب و تعمیرات شوفاژ - تهران

3. مهدی کرمی 25 ساله، 25 خردادماه، محل فوت تقاطع جنت آباد وخیابان کاشانی، اصابت گلوله به گلو.

4. ندا آقا سلطان، 27 ساله، دانشجوی فلسفه، 30 خردادماه، محل فوت خیابان کارگر شمالی، تقاطع خیابان شهید صالحی و کوچه خسروی، به دلیل اصابت گلوله نیروهای لباس شخصی به قلب .

5. ناصر امیرنژاد، 26 ساله، اهل یاسوج، دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران در رشته هوا-فضا، تاریخ 25 خردادماه در ابتدای خیابان محمد علی جناح در تیراندازی نیروهای بسیج به قتل رسید.

6. فاطمه رجب پور، 38 ساله ، به قتل رسیده در تاریخ 25 خردادماه در خیابان محمدعلی جناح.

7. سرور برومند، 58 ساله، به قتل رسیده در تاریخ 25 خردادماه در خیابان محمدعلی جناح.

8. محمد حسين برزگر 25 ساله ديپلم شغل آزاد به دليل اصابت گلوله به سر در تاريخ چهارشنبه 27 خرداد در ميدان هفت تير جان باخت و در يكشنبه 31 خرداد بعد از تعهد گرفتن از خانواده در قطعه 302 به خاك سپرده شد

9. سيد رضا طباطبايي 30 ساله ليسانس حسابداري ، كارمند به دليل اصابت گلوله به سر در 30 خرداد در خيابان آذربايجان جان باخت و چهارشنبه 3 تير بعد از تعهد گرفتن از خانواده در قطعه 259 به خاك سپرده شد.

10. ايمان هاشمي 27 ساله شغل آزاد به دليل اصابت گلوله به چشم شنبه 30 خرداد در خيابان آزادي جان باخت و چهارشنبه 3 تير در قطعه 259 به خاك سپرده شد

11. . پريسا كلي 25 ساله فارغ التحصيل رشته ادبيات به دليل اصابت گلوله به گردن در يكشنبه 31 خرداد در بلوار كشاورز جان باخت و سه شنبه 2 تير در قطعه 259 به خاك سپرده شد

12. محسن حدادي 24 ساله برنامه نویس كامپيوتر شنبه 30 خرداد به دليل اصابت گلوله بر پيشاني در خيابان نصرت جان باخت و سه شنبه 2 تير در قطعه 262 به خاك سپرده شد.

13. محمد نيكزادي 22 ساله فارغ التحصيل عمران در سه شنبه 26 خرداد به دليل اصابت گلوله به سينه در ميدان ونك جان باخت و شنبه 30 خرداد در قطعه 257 به خاك سپرده شد.

14. علي شاهدي 24 ساله بعد از دستگيري و انتقال به كلانتري در تهرانپارس يكشنبه 31 خرداد به دلايل نامعلوم در كلانتري جان باخت پزشكي قانوني علت مرگ وي را نامشخص اعلام كرده اما خانواده وي معتقدند به علت ضربات باتوم در كلانتري به قتل رسیده است، وي 4 تير در قطعه 257 به خاك سپرده شد.

15. واحد اكبري 34 ساله شغل ازاد و متاهل داراي يك دختر 3 ساله در شنبه 30 خرداد به دليل اصابت گلوله به پهلو در خيابان ونك جان باخت و سه شنبه 2 تير در قطعه 261 به خاك سپرده شد.

16. ابوالفضل عبدالهي 21 ساله فوق ديپلم برق 30 خرداد در مقابل دانشگاه صنعتي شريف به دليل اصابت گلوله به پشت سرجان باخت و سه شنبه 2 تير در قطعه 248 به خاك سپرده شد.

17. سالار طهماسبي 27 ساله دانشجوي كارشناسي مديريت بازرگاني رشت شنبه 30 خرداد در خيابان جمهوري به دليل اصابت گلوله به پيشاني جان باخت ودوشنبه 2 تير در قطعه 254 به خاك سپرده شد.

18. فهيمه سلحشور 25 ساله ديپلم يكشنبه 24 خرداد به دليل اصابت باتوم به سر و خونريزي داخلي در ميدان ولي عصر بعد از انتقال به بيمارستان در تاريخ 25 خرداد جان باخت و 27 خرداد در قطعه 266 به خاك سپرده شد.

19. وحيد رضا طباطبايي 29 ساله ليسانس زبان انگليسي چهارشنبه 3 تير در بهارستان به دليل اصابت گلوله به سر جان باخت و 6 تير در قطعه 308 به خاك سپرده شد.

20. كيانوش آسا دانشجوي ترم آخر كارشناسي ارشد رشته‌ي پتروشيمي و از نخبگان دانشگاه علم و صنعت ايران در جريان تظاهرات روز دوشنبه 25 خرداد ماه ميدان آزادي تهران در اثر اصابت گلوله توسط افراد موسوم به لباس شخصي جان خود را از دست داد، وی پس از انتقال به کرمانشاه در آن شهر دفن شد.

21. اشکان سهرابي، نوجوان 18 ساله، دانش آموز، شنبه 30 خرداد ماه بر اثر اصابت گلوله اي که از سوي نيروهاي امنيتي و بسيج شليک شد، در گذشت. محل جان باختن وی حدفاصل تقاطع رودکي وسرسبيل بود.

22. فرزاد جشني فرزند سید جافر ، اهل آبدانان از توابع استان ايلام، محل جان باختن تهران، 30 خردادماه

23. مصطفی غنیان دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه تهران، اهل مشهد، زمان فوت 25 خردادماه در کوی دانشگاه تهران به وسیله نیروهای لباس شخصی .

24. نادر ناصری، 30 خردادماه، خیابان خوش، محل دفن بابل

25. مسعود خسروی، 25 خردادماه، میدان آزادی، مدفون در بهشت زهرا

26. مسعود هاشم زاده، 30 خرداد ماه ، تهران، محل دفن شمال کشور

27. ايمان نمازي دانشجوي رشته عمران دانشگاه تهران، 25 خردادماه ، کوی دانشگاه

28. كاوه علي پور، 19 ساله، شنبه 30 خردادماه ، تهران

29. اسامی شش شهروند جان باخته دیگر عبارت است از شیلر خضری، میدان بهارستان، مبينا احترامی و فاطمه براتی و آقايان کسری شرفی، کامبيز شعاعی و محسن ايمانی، کوی دانشگاه 25 خردادماه (نیازمند منابع بیشتر)

منبع : وبلاگ با مردم

پاسخ آیت الله منتظری به پرسش های دکتر کدیور

بسم اللّه الرحمن الرحيم

محضر مبارك فقيه متأله، علامه مجاهد، شيخنا الاستاد، آيت‏اللّه العظمى منتظرى دام‏ظله

سلام عليكم

ميلاد مسعود مولاى متقيان، امام مظلومان، اسوه عدالت‏جويان و سرور آزادى‏خواهان على‏بن ابى‏طالب(عليه الاف التحيةوالسلام) را به آن عالم ربانى تبريك و تهنيت عرض مى‏كنم. اين عيد سعيد را در شرايطى برگزار مى‏كنيم كه دهها پيرو آن امام همام‏در اعتراض مسالمت‏آميز به حق‏كشى‏هاى حكومت ايران، شهيد و صدها نفر مجروح و هزاران نفر بازداشت و زندانى شده‏اند. تأسف‏بار آن‏كه اين همه تجاوز به حقوق مشروع مردم به نام اسلام و تشيّع صورت گرفته است. سوگوارانه از نام سبز على(ع) خرج مى‏كنندو به راه سياه معاويه مى‏روند.

از محضر شما آموخته‏ام كه اشاعه معارف قرآنى، تعاليم نبوى و احكام اهل بيت بهترين راهكار مبارزه با ظلم و جور در هرشرايطى است. اينك به مقتضاى حال و براى روشن نگاه داشتن كورسوى <اميد> در دلهاى پاك نسل جوانى كه از متوليان رسمى به نام‏اسلام قساوت ديده، به نام تشيّع خرافات شنيده، و روح و روانشان از اين همه دروغ و ريا و خيانت در امانت زخمى و خسته است،به در خانه‏اى آمده است كه خانه اميد ملت مظلوم ايران است و ياد مجاهدت‏ها و دفاع جانانه شما از حقوق به تاراج رفته ملت -به‏ويژه در 13 رجب سال 1376 و بيش از پنج سال حبس خانگى متعاقب آن - هرگز از حافظه تاريخيش محو نمى‏شود. بر اين شاگردكوچك خود منّت بگذاريد و با پاسخ به اين پرسشهاى شرعى در اين ظلمت‏كده روزنى به نور بگشاييد. اين پرسشها، پرسشهاى مردم‏رشيد و مظلوم ايران از پيشوايان دينى‏شان است.

از اين‏كه با صرف وقت گران‏بهاى خود - علاوه بر اين‏كه به شكوفايى فقه <عدالت محور> اهل بيت(ع) يارى كرده از سقوط آن درورطه فقه اشعرى < امنيت محور > توجيه‏گر ظلم ممانعت مى‏كنيد - براى مؤمنان تشنه حق در اين شرايط خطير ارائه طريق مى‏فرماييد،صميمانه سپاسگزارم. اميدوارم اين شاگرد كوچكتان را در اين كنج غربت از دعاى خير فراموش نفرماييد.
عزّت عالى مستدام باد – محسن كديور - 14 تير 1388


سؤال 1 - تصدّى مناصبى كه بر اساس قانون لازم‏الرّعايه - شرط ضمن عقد خدمت كليه متصديان خدمات عمومى - مشروطبه شرايطى الزامى از قبيل عدالت، امانتدارى، تدبير و برخوردارى از رأى اكثريت مردم است، پس از سقوط شرايط و احرازمكرّر صفات متضادّ به نحو شياع و در حد اطمينان قريب به يقين، چه حكمى دارد؟

بسم اللّه الرحمن الرحيم

وسيعلم الذين ظلموا اىّ منقلب ينقلبون
جناب مستطاب حجةالاسلام والمسلمين آقاى دكتر محسن كديور دامت بركاته

پس از سلام و تحيّت و تبريك متقابل. پاسخ تفصيلى سؤالات جنابعالى فرصت بيشترى مى‏طلبد، ولى اجمالاً به پاسخ‏هايى اشاره‏مى‏شود:

ج 1 - از بين رفتن هريك از شرايط مذكور در سؤال كه شرعاً و عقلاً در صحت و مشروعيت اصل توليت و تصدى امور عامه ‏جامعه دخيل است خود به خود و بدون حاجت به عزل، موجب سقوط قهرى ولايت و تصدى امر اجتماعى و عدم نفوذ احكام ‏صادره از سوى آن متولى و متصدى مى‏گردد و اما شرايطى غير از آن شرايط كه شرعاً و عقلاً در صحت و مشروعيت اصل توليت وتصدى آن امور معتبر نيست ولى طرفين يعنى متولى و متصدى و مردمى كه او متولى و متصدى كار آنها گرديده بر آن ميثاق بسته وتعهد نموده‏اند تخلف از اين‏گونه شرايط موجب خيار تخلف شرط شده و مردم مى‏توانند متصدى و متولّى را به‏واسطه تخلف از شرطاز منصبش عزل نمايند. ولى سقوط عدالت، امانتدارى يا برخوردارى از رأى اكثريت و تأييد مستمر از ناحيه آنان كه از شروطمشروعيت توليت و زمامدارى است موجب مى‏شود كه پس از سقوط آنها، اصولى مانند حمل بر صحت و اصالت برائت درباره‏كارهاى متصدى در امور جامعه كه فاقد شرط گرديده جارى نشود، بلكه وى بايد براى اثبات عدم تخلف از شرع و قانون و احقاق‏حقوق مردم و بقاء بيعت اكثريت مردم با او، بيّنه‏اى معتبر و دليلى معقول براى مردم بياورد و آنان را راضى كند. و در موارد اختلاف‏در پيشگاه داورى آزاد، عادل و بى‏طرف و كاملاً مستقل از حاكميت ادعاى خود را به اثبات رساند. و داورى هر نهادى كه زير نفوذ ياوابسته به او باشد شرعاً و عقلاً حجت نمى‏باشد.

سؤال 2 - وظيفه شرعى مردم در قبال چنين متصديانى - كه عليرغم امربه‏معروف و نهى‏ازمنكر مكرّر ناصحان و مشفقان براعمال خلاف شرع خود اصرار دارند - چيست؟

ج 2 - همانگونه كه گفته شد متصديانى كه شرعاً و عقلاً توليت و تصدى امر اجتماعى را از دست داده‏اند خود به خود از مقام خودمعزولند و تصدى آنان هيچگونه مشروعيتى ندارد و چنانچه به زور يا فريب و تقلب بر آن منصب بمانند مردم بايد عدم مشروعيت ومقبوليت آنها را در نزد خود و بركنارى آنان از آن منصب را با رعايت مراتب امربه‏معروف و نهى‏ازمنكر و حفظ ترتيب < الاسهل‏فالاسهل والانفع فالانفع > و انتخاب مفيدترين و كم هزينه‏ترين راه ممكن ابراز داشته و بخواهند.بديهى است كه اين وظيفه‏اى همگانى‏مى‏باشد كه هر كس را اعم از خواص و عوام جامعه به اندازه آگاهى و توانايى كه دارد فرامى‏خواند و كسى نمى‏تواند به بهانه‏اى ازعمل به آن شانه خالى كند و خواص جامعه كه از همه به شرع و قانون آگاهتر و تواناترند و از نفوذ كلمه و اعتبار بيشترى برخوردارندمسئوليتى خطيرتر دارند و بايد با اتحاد و همفكرى و ايجاد احزاب و تشكيلات و تجمعات خصوصى و عمومى به ديگران‏اطلاع‏رسانى كرده و راه چاره را به آنها بنمايانند. مولى اميرالمؤمنين(ع) در وصيّت آخرشان فرمودند: < لا تتركوا الامر بالمعروف‏والنهى عن المنكر فيولّى عليكم شراركم ثم تدعون فلا يستجاب لكم > ( نهج‏البلاغه نامه 47) حاكميّت و تسلط اشرار نتيجه طبيعى ترك‏امربه‏معروف و نهى‏از منكر است، زيرا آنان از فرصت‏ها سوء استفاده مى‏كنند.

سؤال 3 - آيا ارتكاب معاصى كبيره ذيل و اصرار بر آنها به سلب < ملكه عدالت > و تحقق < ملكه جور > منجر مى‏شود يا خير؟

الف - آمريّت و تسبيب در قتل نفوس محترمه.

ب - آمريّت و تسبيب اقوى از مباشرت در ارعاب و اخافه مسلحانه و ضرب و جرح مردم بيگناه در شوارع.

ج - ممانعت قهرآمز از اقامه فريضه امربه‏معروف و نهى‏ازمنكر و نصيحت به ائمه مسلمين از طريق انسداد كليه مجارى‏عقلانى و مشروع اعتراض مسالمت‏آميز.

د - سلب آزادى و حبس آمران بالمعروف و ناهيان عن‏المنكر و ناصحان و اعمال فشار براى گرفتن اقرار بر امور خلاف‏واقع از آنها.

ه - ممانعت از اطلاع‏رسانى و سانسور اخبار كه مقدمه واجب انجام فريضه امربه‏معروف و نهى‏ازمنكر و نصيحت به ائمه‏مسلمين است.

و - افترا به معترضان خواهان اجراى عدالت مبنى بر اين‏كه < هر كه با متصديان امور مخالف است مزدور اجنبى و جاسوس‏خارجى است>

ز - كذب و شهادت دروغ و گزارشهاى خلاف واقع در امور مرتبط با حق‏الناس.

ح خيانت در امانت ملى.

ط - استبداد به رأى و بى اعتناى به نصيحت ناصحان و تذكر عالمان.

ى - ممانعت از تصرّف مالكان شرعى در مِلك مُشاع سرنوشت ملى.

ك - وهن اسلام و شَين مذهب از طريق ارائه چهره‏اى بسيار خشن، غيرمعقول، متجاوز، خرافى و استبدادى از اسلام و تشيّع‏در جهان.

ج 3 - ارتكاب همه معاصى نامبرده يا اصرار بر برخى از آنها از بارزترين و گوياترين شواهد فقدان ملكه عدالت و از مصاديق‏آشكار ظلم و بى‏عدالتى است. به‏راستى اگر اين‏گونه معاصى موجب فسق و خروج آشكار از عدالت در نگاه عموم نباشد پس چه‏معصيتى است كه انجام آن گواه ستم و بى‏عدالتى در انظار همگان است؟! و روشن است كه هرگونه معصيتى به‏ويژه چنان معاصى‏نامبرده در صورتى كه در قالب دين، عدالت، قانون انجام گيرد مفسده‏اى افزون دارد و بيشتر موجب خروج از عدالت شده و داراى‏مجازات دنيوى و اخروى شديدترى خواهد بود، زيرا اين‏گونه ارتكاب معصيت علاوه بر مفسده خود معصيت مفسده فريبكارى ومفسده تخريب چهره دين، عدالت و قانون را نيز دربر دارد.

و در مواردى كه كارهايى به نظر متصديان حاكميت، عادلانه و مشروع و به نظر عده زيادى از مردم، نامشروع و مصداق فسق وظلم و تضييع حقوق مى‏باشد، بايد نظر و قضاوت داوران عادل و بى‏طرف و مرضىّ‏الطرفين ملاك قرار گيرد.

سؤال 4 - آيا تمسك به جملاتى از قبيل < حفظ نظام از اوجب واجبات است > مجوّز تجاوز به حقوق مشروع مردم و زيرپانهادن بسيارى از ضوابط اخلاقى و محكمات شرعى از قبيل صداقت و امانتدارى است؟ آيا به بهانه حفظ < مصلحت نظام > مى‏توان از اجراى اصل اصيل < عدالت > - كه صفت مميّز فقه سياسى تشيّع در طول تاريخ بوده است - صرف‏نظر كرد؟ اگر برخى‏متصديان، مصلحت نظام را با مصلحت شخصى خود اشتباه گرفته باشند و بر تشخيص خطاى خود اصرار كنند، وظيفه شرعى‏مؤمنان چيست؟

ج 4 - حفظ نظام به خودى خود نه موضوعيت دارد و نه وجوب آن وجوب نفسى مى‏باشد؛ به‏ويژه اگر مقصود از »نظام« شخص‏باشد. نظامى كه گفته مى‏شود: »حفظ آن از اوجب واجبات است« نظامى است كه طريق و مقدمه و بر پا كننده عدل و اجراء فرائض‏شرعى و مقبولات عقلى باشد و وجوب حفظ آن هم تنها وجوب مقدمى خواهد بود. بنابراين با توجه به اين نكته، تمسك به جمله»حفظ نظام از اوجب واجبات است« به هدف توجيه و صحه‏گذارى بر امور متصديان و كارگزاران و عدالت‏نمايى كار آنان براى‏ديگران در حقيقت تمسك به عام در شبهه مصداقيه و ميان دعوا نرخ تعيين كردن و تنها به قاضى رفتن است؛ كه اگر چنين تمسكى ازروى ناآگاهى باشد بايد طبق مراتب امربه‏معروف و نهى‏ازمنكر با آن معامله نمود. از طرف ديگر بديهى است كه با كارهاى ظالمانه وخلاف اسلام نمى‏توان نظام اسلامى را حفظ يا تقويت نمود، زيرا اصل نياز به نظام براى اجراى عدالت و حفظ حقوق، و در يك كلمه‏اجراى احكام اسلامى است؛ پس چگونه متصور است با ظلم و جور و كارهاى خلاف اسلام، نظام عادلانه و اسلامى را حفظ وتقويت نمود؟ حاكميتى كه بر اساس چماق و ظلم و تجاوز به حقوق ديگران و تصرف غاصبانه و تغيير در آراء آنان و كشتن و بستن وبازداشت و شكنجه‏هاى قرون‏وسطى و استالينى و ايجاد خفقان و سانسور روزنامه‏ها و اخلال در وسائل ارتباطى و زندانى كردن‏عقلاء و نخبگان جامعه به بهانه‏هاى واهى و تحميل اعتراف به امور خلاف واقع به‏ويژه در زندان نزد شرع و عقل و عقلاء جهان‏محكوم و بى‏ارزش است، و بر حسب اخبار معتبره وارده از اهل بيت عصمت و طهارت ( ع ) اقرار و اعتراف در زندان يك ذرّه اعتبارشرعى و قانونى ندارد و نمى‏تواند ملاك حكم باشد. (وسائل، كتاب الاقرار، باب 4 و ابواب حدالسرقة، باب 7)

مردم رشيد ايران نيز از حقيقت اين اعترافات كه نمونه‏هاى آنها در تاريخ حكومت‏هاى فاشيستى و كمونيستى ثبت است كاملاً آگاه‏مى‏باشند و مى‏دانند اين اعترافات و مصاحبه‏هاى ساختگى تلويزيونى با زور و شكنجه و تهديد در جهت پنهان نمودن ظلمها وبى‏عدالتى‏ها و تحريف چهره اعتراضات مسالمت‏آميز و قانونى مردم، از فرزندان به بند كشيده آنان گرفته مى‏شود. و مسئولين مربوطه‏بدانند كه آمر و متصدى و مباشر گرفتن اين‏گونه اعترافات و مصاحبه‏هاى دروغ گناه‏كار و مجرمند و شرعاً و قانوناً مستحق تعزيرخواهند بود. كشور متعلق به مردم است نه مال من و شما، و تصميم از ناحيه آنان مى‏باشد، و متصديان امور خدمتگزار مردم مى‏باشند.مردم بايد بتوانند با تجمعات آزادانه و تبليغات كتبى و شفاهى از حقوق خويش دفاع كنند، شاه هنگامى صداى انقلاب مردم را شنيدكه ديگر دير شده بود. اميد است متصديان امور نگذارند به آنجا برسد، بلكه هرچه زودتر در برابر خواسته‏هاى ملت خويش انعطاف‏پيدا كنند، جلو ضرر را از هرجا بگيريم به نفع خواهد بود.

سؤال 5 - امارات شرعى < ولايتِ جائر > چيست و علماى اعلام ( اعلى اللّه كلمتهم ) و نيز مكلفان در قبال بروز آن چه‏وظيفه‏اى دارند؟

ج 5 - جور، مخالفت عمدى با احكام شرع و موازين عقل و ميثاق‏هاى ملى است كه در قالب قانون درآمده باشد و كسى كه متولى‏امور جامعه است و بدين‏گونه مخالفت مى‏ورزد جائر و ولايتش جائرانه است و تشخيص چنين ولايتى در درجه اول بر عهده خواص‏جامعه يعنى عالمان دين‏آشنا و مستقل از حاكميّت و انديشمندان جامعه و حقوقدانان و آگاهان از قوانين مى‏باشد كه هم به احكام وموازين عقل و قوانين حاكم آشنايند و هم با قرائن و شواهد اطمينان‏آور به مخالفت عمدى با آنها پى‏برده و مى‏توانند آن را مستدل‏كنند. مشروط بر اين‏كه از هرگونه نفوذ حاكميّت و ملاحظات خطى و سياسى آزاد و مستقل باشند. و در درجه دوم بر عهده عموم‏مردم است كه به اندازه آگاهى خود از آن احكام و قوانين و با مرتكزات دينى و عقلى خود و رودر رويى مستقيم با موضوعات ومشكلات دينى، فرهنگى، اقتصادى، سياسى، مخالفت عمدى حاكمان را با شرع و قانون لمس كرده و احساس نمايند.

بالاخره به طور اجمال عدالت يا بى عدالتى حاكمان امرى ملموس در جامعه و آثار آن نمايان است، و چهره در نقاب ندارد. و هركس به هر مقدار آگاهى و توان در مقابل بى‏عدالتى‏ها و تضييع حقوق مردم مسئوليت دارد و بايد ديگران را هم آگاه كرده و هم بادرنظر گرفتن شرايط موجود و حفظ مراتب امربه‏معروف و نهى از منكر راهكار ارائه دهد چون نمى‏شود و نمى‏توان باور كرد كه‏انسانى عدالتخواه باشد ولى در راه آن گامى برندارد يا هراس داشته يا خود و ديگران را با تسويل و آراستن كوتاهى خود يا تسويف وامروز و فردا كردن و يا به بهانه نداشتن قدرت سرگرم كند. ترس از مخلوق شرك باللّه العظيم است و تسويل و تسويف هم ضلال واضلال. سيره اولياى معصومين(ع) نيز تلاش در راه عدالت اجتماعى بود و اگر آنها تنها به امور فردى اسلام همت و اكتفاء داشتند اين‏همه ظلم و ستم بر آنان و به بند و حصار كشيدن و تحت مراقبت قراردادن و در نهايت به شهادت رساندن آنان براى چه بود؟! خداونداز عالمان به خصوص عالمان دين ميثاقى غليظ گرفته كه در مقابل ظلم سكوت نكنند < اخذاللّه على العلماء ان لا يقارّوا على كظّة ظالم‏و لا سغب مظلوم > (نهج البلاغه / خطبه 3). البته عمل به اين ميثاق همانگونه كه ثوابى عظيم دارد هزينه‏اى سخت هم خواهد داشت.( أحسب الناس ان يتركوا ان يقولوا آمنا و هم لا يفتنون. و لقد فتنا الذين من قبلهم فليعلمن اللّه الذين صدقوا وليعلمن الكاذبين)(عنكبوت / 2 و 3)

به هوس راست نيايد به تمنّى نشود

اندر اين راه بسى خون جگر بايد خورد

ان شاء اللّه موفق باشيد - 17 رجب 1430 - 19/4/1388-قم المقدسة - حسينعلى منتظرى